Tôi không biết bạn. Nhưng tôi biêt điều này: Bạn có internet, và có đủ thời gian để đọc 1 ít.

Điều đó hiển nhiên, nhưng nó cho tôi biết 2 điều quan trọng hơn về bạn: Một là bạn thuộc nửa trên của nhân loại vì nửa còn lại đến bây giờ vẫn chưa có internet để dùng. Hai là khi bạn ở đây, và dường như đang chiến đấu trong cuộc chiến của con người hiện đại. Bạn có thể đã ăn no mặc đủ và có 1 mái nhà. Bạn đang cố gắng đánh bại nhiều kẻ thù trừu tượng: Lười biếng, chán nản, hoài nghi, chần chừ.

Đây là 1 thứ: Tất cả các khái niệm này là một. Và chỉ có một cách để xử trí với chúng.

Bạn không lười biếng. Bạn không chán nản. Bạn không mất động lực. Những gì bạn gặp phải, tất cả chỉ là nỗi sợ hãi. Và lời khuyên tốt nhất để khắc phục nỗi sợ hãi này là 1 câu đơn giản chỉ có 3 chữ mà Nike đã làm nó trở thành câu slogan marketing thành công nhất mọi thời đại: Just do it (Tạm dịch: Chỉ cần làm /Hãy cứ làm đi)

Bạn không mất động lực

“Tôi không có động lực” là một tuyên bố không bao giờ đúng. Không có động lực để làm gì? Công việc? Trong trường hợp đó, bạn có động lực để bỏ việc? Mỗi hành động của con người bao giờ cũng được thúc đẩy bởi một số lí do nào đó, kể cả tiền, hạnh phúc, hòa bình, hay để thỏa mãn lương tâm. Động lực của bạn có thể không phải lúc nào cũng hiện hữu, nhưng nó luôn tồn tại.

Nếu bạn ghét những phút giây làm việc, bạn không có động lực để nhảy việc. Nhưng không phải đâu. Điều đó có nghĩa là có thứ gì đó giữ chân bạn lại. Vì lí do nào đó, có vẻ như bạn không thể thay đổi. Rất khó khăn và cần rất nhiều nỗ lực, nó làm cho bạn trở nên nhạy cảm. Như vậy, thậm chí bạn không cố gắng, nhưng đó khác hoàn toàn so với việc không có động lực, và nó chỉ là dấu hiệu chỉ ra rằng đã đến lúc bạn cần tìm hiểu sâu về cái thứ cảm xúc đó.

Bạn không chán nản

Tôi đã một lần bắt chuyện với 1 phụ nữ trên Tinder (1 ứng dụng trò chuyện trực tuyến), người đã là scrum master (1 vai trò trong mô hình scrum – 1 môt hình quản lí dự án), và  là nhà sinh lí học. Cô ấy đã học kinh doanh, nhưng cố ấy muốn học thời trang và sáng lập công ty. Nói ngắn gọn, cô ấy là 1 người phụ nữ hấp dẫn.

Khi tôi hỏi cô ấy vì sao cô ấy còn  sử dụng ứng dụng này, cô ấy đã nói lời nói dối phổ biến nhất thế giới: “Tôi chán.”

Tại sao tôi biết đó là nói dối? Bởi vì không có ai chán cả. Đó chỉ là lí do. Hầu hết chúng ta không chọn cách cố gắng. Chúng ta luôn kết nối, mọi lúc.

Chúng ta chỉ giả vờ chán để chúng ta phủ lấp chuỗi ngày với những điều phiền nhiễu vô nghĩa, như là nhưng mẫu chuyện chúng ta nói trên Tinder, bởi vì chúng ta biết cái gì nằm dưới sự tĩnh lặng: Sự sợ hãi hiện hữu. Vượt qua sự chán nản, và đó là điều bạn sẽ tìm thấy.

Nhà khoa học, nhà toán học lỗi lạc Blaise Pascal đã từng nói: “All of humanity’s problems stem from man’s inability to sit quietly in a room alone.” (Tất cả rắc rối của nhân loại bắt nguồn từ việc con người không có khả năng ngồi yên tĩnh trọng phòng một mình) Bạn không chán nản. Bạn sợ hãi việc phải cô đơn với chính bản thân bạn, trong suy nghĩ của chính bạn.

Bạn không lười biếng

Lười biếng là thứ để mọi người đổ lỗi, khi diễn tả sự chán nản của bạn. “Không phải bạn chán nản –  bạn là kẻ nhàm chán”  là điều mà họ sẽ nói bạn. Bạn cần một sở thích, một cuộc gọi, hoặc 250 đô cho chương trình tập thể dục và một bữa ăn.

Điều này cũng vậy, nó vô nghĩa. Lười biếng, cũng như chán nản,  không tồn tại. Theo giáo sư tâm lí học Devon Price đã giải thích trên Medium:”Không có ai muốn cảm thấy vô dụng, thời ơ, hoặc không hiệu quả. Nếu bạn nhìn vào hành động của 1 người (hoặc 1 người không hoạt động) và chỉ thấy sự lười biếng, bạn đã bỏ sót các chi tiết quan trọng.” Thứ giống như sự lười biếng hay tự hủy hoại bản thân mà ông ấy viết hầu như luôn là thứ gì đó khác – một sự thiếu tự tin, một nhu cầu chưa được đáp ứng.

Một lần nữa, không phải là thiếu động lực, mà là một hành động bất đắc dĩ không thể giải thích, nó cản trở con đường đến thành công và hạnh phúc. Nó là các ranh giới ẩn ở trong đầu bạn mà bạn đang vấp phải – có khi, kể cả lúc bạn không hề di chuyển.

Thuốc chữa triệu chứng

Lười biếng, chán nản, chần chừ – tất cả đều là triệu chứng của một bệnh. Cha tôi đã từng kể cho tôi nghe câu chuyện này: Một đồng nghiệp đã lái xe đến cuộc hẹn với khách hàng. Khi ông ấy vượt qua chiếc xe tải, xe tải chuyển hướng quan làn xe của ông ấy. Khi thấy chiếc xe của ông ấy bị đè bẹp hàng ghế phía sau, và đang dần tiến tới chỗ ông ấy, bản năng sinh tồn đã thúc đẩy ông ấy. Ông thét lên thật lớn, và rồi ông ấy bẻ gãy cái cần số (trên hộp số tự động) chỉ bằng 1 tay.

Đây là hình ảnh hộ số tự động

Hộp số tự động (Nguồn: Wikipedia)

Rõ ràng, chúng ta không nói đến việc bẻ gảy 1 cái nút trên radio. Nó là 1 thứ máy móc cứng ngắc, rất khó bẻ gãy được. Đó là sức mạnh của sự sợ hãi. Nó có thể thúc đẩy bạn làm những thứ không thể tưởng tượng được.

Bây giờ, hãy tưởng tượng rằng cái sức mạnh như thế nó không tác động lên môi trường vật lí, mà nó đang chống lại tinh thần của bạn. Đó là điều mà chúng ta dường như sẽ làm mỗi khi đối mặt với khó khăn – Chúng ta đem nguyên vẹn nguồn sức mạnh không tưởng  đó để chống lại chính mình. Chúng ta làm bằng cách tự chữa trị, bằng cách pha chế và điều trị triệu chứng mạnh mẽ đó, như lười biếng và chán nản. Thay vì nhìn thấy mọi người bẻ gãy cần gạt số, chúng ta thấy họ bắt đầu với chiếc điện thoại trên tàu điện ngầm, hay chần chừ trước hạn chót bằng việc xem TV, hoặc bị kéo vào những trận đấu bàn phím trên mạng xã hội. Tất cả chúng ta đều sợ thứ gì đó; chỉ là chúng ta điều trị nỗi sợ đó theo những cách khác nhau mà thôi.

Con chó vẫn đuổi theo

Những thứ có thể khiến bạn lo lắng là vô tận.

Bạn sợ phải chết sớm từ 1 vụ tai nạn máy bay, 1 tên cướp có vũ khí, 1 thảm họa tự nhiên hoặc 1 kí sinh trùng mới vừa được phát hiện. Thậm chí kể cả khi xác suất bạn gặp phải gần như bằng không. Bạn sợ phải cô đơn vì những nỗi sợ tồn tại trong bạn, nhưng nó cũng lạ và càng lạ hơn nếu cha mẹ bạn không hỏi bạn tại sao chưa có người yêu, trong khi bạn bè của bạn hầu hết đã có gia đình rồi.

Bạn sợ phải viết chương đầu tiên trong cuốn sách của bạn, bởi có ai nghĩ rằng bạn có thể viết sách? Nhưng bạn cũng sợ việc tốn nhiều hơn 10 giờ để xem phim Game of Thrones, đặc biết là bây giờ bạn đã thấy mọi thứ 2 lần. Bạn sợ không bao giờ giàu có, nhưng nó khác xa so với việc bạn sợ mất đi những gì đã có.

Tôi có thể như thế cả ngày. Sợ thất bại, sợ thành công, sợ trông mình thật ngu ngốc, sợ mất đi thứ gì đó hay ai đó, sợ nỗi sợ, sợ tốn thời gian, sợ mình chưa đủ tốt, chưa đủ thông minh, chưa đủ hấp dẫn.

Để xử trí tất cả các nỗi sợ, bạn cần phải mua một cuốn sách mỗi tuần, thu thập những thứ đẹp đẽ và cũng có thể là giả, xếp lên kệ sách nhà bạn, khuấy đảo các hệ thống có tổ chức, các câu thần chú chữa trị, các phép giải trừ. Hoặc, bạn có thể tỉnh giấc và nhận ra rằng tất cả những nỗi sợ này là một. Nỗi sợ giống như là một quái vật bóng tối luôn khiến chúng ta lo lắng, và nó sẽ còn tiếp tục dở trò cho đến lúc bạn lìa đời. Bạn phải tìm cách sống chung với nó.

Cách chữa

Tôi không có nhiều điều kiện để nói về nỗi sợ của một gã nào đó mà bạn gặp trên đường. Tôi không phải là chuyên gia tâm lý học, hay thậm chí tôi cũng chưa từng học qua trường lớp chính quy nào về viết văn cả. Nhưng cũng như bạn, tôi phải sống với nỗi sợ cả cuộc đời. Và bằng cách nào đó tối sẽ vẫn tiến đến một nơi mà ở đó có công việc tôi yêu thích, dành nhiều thời gian cho những gì tôi muốn, và một hanh phúc đầy ý nghĩa. Tôi cần phải giải quyết những vấn đề của bản thân tôi, nhưng tôi cảm thấy thoãi mái khi nói về cuộc sống mỗi ngày một lần. Và đó là những gì tôi nói. Hãy cứ tiếp tục đánh bại con chó lần nữa, lần nữa và lần nữa…

Chủ đề cho năm nay của tôi là “tập trung”. Qua tất cả các mảnh ghép của cuộc sống, tôi đang cố gắng lần sau xuống những thứ quan trọng: dự án, con ngời, cách quản lý thời gian và năng lượng.

Và một thứ nữa đã giúp tôi thể hiện mạch lạc bất chấp nỗi sợ là câu slogan rõ là khó chịu của Nike: Just do it

Bời vì bên cạnh việc khó chịu đó, nó cũng thông dụng, và hiển nhiên. “Just Do It” không phải là 1 giải pháp thanh lịch. Nó không bác bỏ hoặc hợm hĩnh. Nhưng nó trao quyền và  khiêm tốn.  Nó là động lực, cảm hứng, hành động và năng lượng.

Người ta không nhập ra chiều sâu của câu slogan này đến đâu. “If it were that easy, don’t you think everybody would ‘just do it’?” (Nếu nó đã dễ như vậy, bạn nghĩ là tất cả mọi người cũng chỉ làm như vậy) Không, không đâu. Điều đó không đúng với nó. Nó là cái gì đó mà Marcus Aurelius đã tự nhủ 2 ngàn năm về trước: “You must build up your life action by action, and be content if each one achieves its goal as far as possible — and no one can keep you from this.” (Bạn cần phải xây dựng hoạt động cuộc sống của bạn bằng hành động, và hãy hài lòng với mỗi thành tựu mà bạn đạt được mà mục tiêu của nó càng xa càng tốt – và không ai có thể ngăn cản bạn thực hiện điều đó cả). Nếu tất cả chúng ta đều đã tập trung vào công việc ngay phía trước thì chúng ta đã hoàn thành 99% mục tiêu của chúng ta rồi và giờ chỉ còn lại một ít. Chắc chắn rằng chúng ta vẫn còn cần phải có những lúc tạm dừng và suy nghĩ, và không phải tất cả các mục tiêu đều trở nên đáng giá ở điểm đến đầu tiên, nhưng chúng ta đã đến.

Đây là tất cả. Toàn bộ chiến lược. Bạn không có thời gian để lưu tâm đến bức tranh lơn khi ban đang lam. Và tôi không có ý chạy vòng vòng cả ngày như một con chuột trong mê cung. Ý tôi là thực hiện đều đặn và tái tập trung vào công việc trên tay.

Xem “Just Do It” là chiến lược

Một chiến lược là một cách tiếp cận dài hạn để đạt được cái mà bạn mong muốn. Nó là một tập hợp nhiều hành vi mà bạn đã cam kết sẽ thực hiện, một nguyên tắc mà bạn buộc phải chấp nhận.

Sử dung “Just Do It” như là một chiến lược, vận hành hệ thống cuộc sống của bạn, nghĩa là cam kết để chỉ ra tìm ra nó trong cuộc sống của bạn. Bạn đuổi theo mục tiêu dựa trên niềm tin của bạn. Nếu bạn nghĩ nghệ thuật nên miễn phí, vậy hãy tạo ra tác phẩm miễn phí và nhận tài trợ hoặc ủng hộ. Nếu bạn không tin vào việc làm từ xa, hãy thuê một văn phòng và tuyển dụng nhân lực địa phương.

“Just Do It” là lời khuyên tốt nhất bởi nó là lời khuyên duy nhất có hiệu quả.

Khi tôi bắt đầu viết lách,  tôi cho đi nhiều lời khuyên cụ thể trong những bài viết của tôi như: how to set goals, have a morning routine, be productive.  Nhưng cụ thể là quá muộn màng. Tôi chỉ cho bạn cái cuối cùng 10% dùng được, và nó dùng được cho tôi trong hoàn cảnh của tôi. Vậy mớ hỗn độn 90% còn lại đã đưa tôi đến đây? Không, tôi đã hoàn toàn bỏ lại cái mớ đó.

Và lời khuyên cụ thể của là chỉ có tác dụng đối với một số người mà thôi, tùy thuộc vào hoàn cảnh, tùy thuộc vào thời gian và đối với những người sẵn sàng click chuột ngay lập tức. Còn đối với những người khác, những người vẫn cần phải vượt qua khỏi cái mớ lộn xộn 90% kia trong hành trình của họ, họ sẽ bị bỏ rơi trong giá lạnh. Họ còn thấy cô đơn, còn vướng mắc với nỗi sợ. Ngoại trừ bây giờ, họ đã quá thất vọng.

“Just do it” có thể không hoàn hảo, nhưng ít nhất nó làm sáng tỏ ngay từ đầu: Vâng, bạn cô đơn, nhưng bạn cũng có mọi thứ và có thể bạn cần phải tìm ra chúng. Bạn cũng sẽ gặp nhiều sai lầm, nhưng trong khi không một ai trên hành tinh này có thể cho bạn câu trả lời hoàn hảo cho vấn đề của bạn, trong hoàn cảnh có một không hai của bạn. Chọn việc bước tới không chỉ là điều tốt nhất mà bạn có thể làm, nó còn là lựa chọn duy nhất dành cho bạn.

Xem “Just Do It” là chiến thuật

Một chiến thuật là một khóa học ngắn hạn hoặc dài hơn một chút về hoạt động giúp bạn thực hiện chiến lược của bạn. Xem “Just Do It” là chiến thuật là không chấp nhận để những chướng ngại hằng ngày ngăn cản bạn, khi bạn không ngừng tập trung vào những hành động nhỏ tiếp theo mà bạn có thể kiểm soát được.

Bà chủ của bạn không thích trình chiếu? Ổn, làm xong rồi cho bà ấy xem lần nữa. Bạn không còn khách hàng và công việc tự do của bạn không bao giờ cất cánh?  Ổn, dừng nó lại và bắt đầu lại từ đầu. Bóng ma trên Tinder? Ổn, xóa ứng dụng và tìm cách khác để gặp gỡ mọi người. Bạn tái điều chỉnh càng nhanh sau khi hoàn thành công việc, hoặc khi bị xáo trộn thì càng tốt.

Xin nhắc lại, điều này không nói rằng bạn không bao giờ được nghỉ ngơi, hay bạn sẽ không bao giờ có khoảnh khắc mà con chó quay lại, lòng vòng trong góc và nhìn bạn chằm chằm. Mà là, với việc tập trung hướng về phía trước, bạn sẽ cảm thấy tự tin hơn nhiều trong việc nắm bắt, xử lí nó khi gặp phải.

Hãy tự hứa với bản thân

Bạn không thiếu động lực. Bạn không lười biếng. Bạn không chán nản. Bạn sợ. Tất cả chúng ta đều sợ. Tuy nhiên chúng ta vẫn ở đây. Vì vậy, mỗi ngày, hãy ở đây và tiến về phía trước.

/*====================*/
// Bài dịch từ: https://forge.medium.com/youre-not-lazy-bored-or-unmotivated-35891b1f3376
// Mình không chuyên về dịch thuật, cũng không giỏi tiếng Anh, vì vậy dịch còn sai sót, tối nghĩa. Bạn đọc có góp ý thì comment nhé. Mình cảm ơn.

 

Chia sẻ
Bài trướcTHỨC TỈNH ĐI – Wake Me Up