Đam mê code
Đam mê code

Một số bạn sinh viên đã than với mình rằng em không có đam mê với lập trình nên không học được. Có thật vậy không? Theo như mình thấy có những bạn, những anh chị nói rằng mình không thích lập trình. Nhưng họ vẫn giỏi lập trình. Vậy, đam mê chưa phải là yếu tố quyết định ở đây.

Theo Wikipedia: Đam mê là cảm giác mong muốn, khát khao có được ai đó hay làm được gì đó, bị hấp dẫn bởi một sự vật, sự việc. Cụm từ đam mê thường thấy trong việc miêu tả tình yêu và dục vọng, cùng với “ham muốn”. Vậy đam mê và tình yêu đôi lứa nó cũng có nhiều nét tương đồng. Cũng có một số tác phẩm thơ ca đã gọi tình yêu đôi lứa là đam mê. Ở tình yêu đôi lứa đó là tình cảm giữa người với người, còn đam mê lập trình mình muốn nói ở đây là tình cảm của người đối với nghề mà cụ thể là nghề lập trình.

Vậy đam mê nó ảnh hưởng như thế nào đến việc học tập và làm việc của 1 lập trình viên?

Đam mê là động lực để ta kiên trì với lập trình

Khi ta giành tình yêu cho lập trình, ta sẽ có thể chấp nhận hy sinh nhiều thứ khác để đến với lập trình. Thay vì xem phim, ta học lập trình. Thay vì lướt Facebook, chơi game, ta học lập trình. Thay vì tốn thời gian và tiền bạc để tán gái, tán trai, đàn đúm nhậu nhẹt, ta học lập trình…

Đam mê là không dễ dàng từ bỏ. Khi ta gặp vấn đề nan giải, hay gặp nhiều thất bại, có thể ta sẽ nản chí. Và đây là vấn đề rất nhiều người mắc phải. Nhưng với đam mê thì ta không khuất phục khó khăn, không cam lòng chịu thất bại, không cam lòng chịu từ bỏ. Vì trong ta luôn có 1 khát khao mãnh liệt rằng ta cần phải vượt qua được được những khó khăn đó, ta cần phải thành công cho dù có thất bại bao nhiêu lần đi nữa. Bởi không cam chịu, nên ta có thể giận chính bản thân ta vì đã thất bại, hay thậm chí là giận cuộc đời, giận thằng cha nào đẻ ra con bug này. Giận dữ là không tốt. Nhưng đó là cảm xúc, nó thúc đẩy ta kiên trì và phấn đấu.

Đam mê lập trình là niềm hạnh phúc

khi bạn yêu ai đó và tình yêu của bạn được đáp trả thì bạn sẽ cảm thấy mình hạnh phúc. Vậy đam mê lập trình thì sao? Khi bạn cố gắng và bạn thành công, bạn cũng sẽ thấy hạnh phúc. Thành công ở đây không phải là đạt được đích đến cuối cùng của bạn, mà nó đơn giản là thành tích nhỏ mà bạn đạt được, là sự công nhận, trước hết là chính bản thân bạn công nhận thành tích ấy, sau đó là sự công nhận của những người xung quanh. Chính mình công nhận thành tính của mình, đó là sự hài lòng. Được người khác công nhận, đó là sự khách quan. Nhưng không phải vì 1 chút thành tích mà tự cao, tự mãn. Những thành tích ấy suy cho cùng cũng chỉ là những nấc thang nhỏ trên con đường chinh phục niềm đam mê của mỗi người mà thôi.

Đừng cố gắng đi tìm hạnh phúc to khi mà bạn chẳng bao giờ cảm thấy hạnh phúc bởi những điều giản dị mà bạn đang có. Akira Phan nói (hát) “Đợi chờ là hạnh phúc”. Nhưng cũng có người lại nói “Hạnh phúc là không chờ đợi”. Thoạt nhìn thì thấy 2 câu này ý nghĩa trái ngược nhau. Nhưng xét cho kĩ thì 2 câu này nói đến 2 vấn đề khác nhau. Một bên là niềm hạnh phúc trong lúc đợi để gặp người yêu. Bên kia lại nói rằng hãy cảm nhận hạnh phúc ngay bây giờ, đừng có cố gắng chờ đợi hay tìm kiếm hạnh phúc ở đâu đó xa xôi, hãy biết trân trọng những gì bạn đang có và hãy mở rộng tâm hồn và cảm nhận những thứ nhỏ nhặt xung quanh bạn. Cũng như trong lập trình, đừng có đợi đến lúc bạn hack được vào hệ thống của NASA thì mới hạnh phúc, hay được làm tech lead trong 1 công ty nào đó rồi mới thấy hạnh phúc. Nếu bạn mới học lập trình, thì hãy hạnh phúc vì mình đã cài được biến môi trường, hay chạy được hello world. Tiếp đến là bạn hạnh phúc vì bạn viết được 1 chương trình có ích cho chính bạn. Ví dụ như chương trình đổi độ F sang độ C, tính diện tích tam giác…. Hãy hạnh phúc vì bạn đã làm được điều mà trước giờ bạn chưa từng làm được. Đừng kì vọng quá lớn, quá sức của bạn, trong 1 thời gian quá ngắn.

Với mình thì

Hạnh phúc chỉ dành cho những người biết hài lòng hiện tại và biết phấn đấu cho tương lai

Không có đam mê thì phải làm sao?

Nếu không làm việc mà bạn thích thì hãy thích công việc mà bạn làm.

Trong hôn nhân người ta có quan điểm là cưới rồi từ từ vun đắp tình cảm. Đối với đam mê lập trình cũng có thể như vậy. Nhưng khác ở chỗ tình cảm nam nữ thì cần có sự vun đắp từ cả 2 phía. Còn đam mê với lập trình thì chỉ sự vun đắp của 1 mình bạn thôi. Vì nghề lập trình, nó không phải con người, cũng không phải con vật. Là nghề thì bản thân nó không thể có cảm xúc. Chỉ có người yêu nghề chứ không có nghề yêu người. Bạn cũng không cần phải ghen tuông, vì nghề nó đối xử với mọi người tuyệt đối khách quan và công bằng.

Nếu bạn không có đam mê với lập trình. Nhưng vì lí do nào đó buộc bạn phải dính với lập trình thì bạn hãy chịu khó vun đắp từng chút tình cảm nhỏ xíu bằng những thành tích nhỏ xíu mà bạn đạt được như mình đã nói ở trên. Có thể đến một lúc nào đó, bạn sẽ thấy được mình đam mê lập trình đến mức nào.

Nhưng tình cảm thì không phải cứ gượng ép là được. Dù cố gắng, bạn vẫn không thể có đam mê với lập trình thì bạn sẽ có 2 lựa chọn. Một là tìm cho mình nguồn động lực khác đủ lớn để thúc đẩy bạn tiếp tục với nghề lập trình. Hai là chấp nhận từ bỏ, tìm lối đi mới hoặc học và làm việc khác, bắt đầu lại từ đầu.

reset or not
Lựa chọn là ở bạn

Có người nói với mình rằng họ đam mê tiền. Đồng ý là ai cũng cần tiền, cũng mong muốn kiếm thật nhiều tiền. Nhưng để tiền nó thúc đẩy việc học lập trình thì theo mình nó cũng không dễ. Bởi nếu không thích lập trình, mà phải học lập trình, trong quá trình học tập có lẽ chỉ tốn tiền chứ chưa kiếm được ra tiền. Rất dễ nản chí. Nên nếu nói chỉ vì thích tiền thôi mà theo lập trình thì phải cực kì kiên nhẫn mới được. Mặt khác, có rất nhiều cách để kiếm tiền, không nhất thiết phải làm nghề lập trình. Hơn thế nữa, nói đam mê kiếm tiền cũng rất là chung chung, mơ hồ, không cụ thể.

Mất gốc thì bắt đầu từ đâu?

Bạn mông lung mơ hồ, học trước quên sau, nhiều khái niệm mới khó hiểu… thì bắt đầu từ đâu? Câu trả lời là từ gốc. Học từ những thứ cơ bản nhất. Thua kém bạn bè đồng trang lứa, hay không theo kịp chương trình dạy của thầy cô? Để đuổi kịp họ, bạn phải tự học lại, tự bổ sung những thứ mà bạn còn thiếu, bạn phải phấn đấu nhiều hơn họ. Nếu bạn cảm thấy chán nản và bất lực vì không thể bắt kịp họ, thì đừng có nhìn họ để phấn đấu nữa. Mà hãy nhìn chính bản thân bạn, nhìn xem bạn đã giỏi hơn chính bạn ở ngày hôm qua chưa. Những thành tích nhỏ mà bạn đã đạt được là gì? Có thể những thành tích đó không là gì so đối với người khác. Nhưng đó là những điều tuyệt vời, vì bạn đã làm được điều mà trước đó bạn đã không làm được. Hãy vui vì điều đó.

Đam mê có hoàn toàn tốt hay không?

Cũng như tình yêu đôi lứa. Chúng ta cũng cần có sự hòa hợp giữa con tim và lí trí. Yêu nhau không thể thiếu nhau, thiếu nhau cuộc sống không còn ý nghĩa, thôi thì tự tử? Có lí trí thì không ai lại suy nghĩ tiêu cực như thế. Đam mê với lập trình cũng vậy. Chúng ta không nên vì đam mê mù quáng mà bán rẻ sức khỏe bản thân, bỏ bê gia đình và các mối quan hệ xã hội… Đam mê thì tốt, nhưng đam mê mù quáng thì không.

Tư duy thợ lành nghề, có vẻ như nó bác bỏ đam mê. Nhưng không. Với tư duy thợ lành nghề, lành nghề không phải đơn thuần là có nhiều kinh nghiệm mà còn phải là giỏi vượt trội. Người có đam mê với nghề là người luôn sẵn sàng học hỏi để lành nghề. Với tư duy thợ lành nghề, người thợ lành nghề là người sẽ đạt được thành công trong sự nghiệp. Bất kể người đó có đam mê với nghề hay không. Tuy nhiên, khi một người thợ đã lành nghề, họ đã có một quãng thời gian dài gắn bó với nghề, trong thời gian đó rất có thể trong họ đã có những tình cảm nhất định dành cho nghề và có thể sẽ hình thành nên niềm đam mê với nghề.

Dù có bạn có đam mê với lập trình hay không

Nếu bạn đã quyết định gắn bó với lập trình, hãy mở lòng đón nhận những khó khăn, sẵn sàng học hỏi, mở lòng đón nhận những niềm vui nho nhỏ với những thành tích nho nhỏ mà bạn đạt được. Đừng đợi người khác công nhận những thành tích đó, bạn phải là người công nhận nó.

Ngoài ra, với lập trình, bạn cũng cần tập cách trở thành người khó tính. Không phải khó tính với những người xung quanh, mà là khó tính với chính bản thân bạn. Bởi lập trình nó cần logic và sự chính xác. Dẫu rằng khi làm những dự án lớn thì bug là chuyện không thể tránh khỏi được, nhưng hãy làm tốt nhất có thể. Có thể stackoverflow.com sẽ cứu cánh cho bạn. Nhưng nếu bạn không hiểu cặn kẽ vấn đề thì rất có thể bạn đang tạo ra thêm nhiều bug mới đó. Khó tính là ép bản thân cố gắng tìm hiểu cặn kẽ vấn đề. Khó tính cũng ép bạn trở nên giỏi hơn.